|
Zergatik
aukeratu ikastola?
Mirari
Bereziartua eta Elias Mendinueta. Ikasberri, Azpeitiako Ikastola.
Gure
seme-alaben hezkuntzarekin erabakiak hartu beharrean aurkitzen
ari garen urte sasoi honetan beharrezkoa dugu guztiok, gure
erabakiak norantza eramaten gaituen jabetzea.
Egun
batzuk besterik ez dira pasa Egunkaria indarrez kendu digutenetik.
Baina gehiagotan egin digute gauza bera eta askotan ez dugu
ezagutu ere egiten. Horregatik egunkariarena bizirik mantendu
behar dugu, konponketa emateko gai izateko eta aurrekoak gogora
ekarri behar ditugu, ezagupenetik geure eskubideak erabili eta
geuk nahi dugun bezala etorkizuna eraikitzeko.
Horregatik
gure une honetako gogoeta eta leloa : Ikastola, memoria historikotik
hasiz eta etorkizuneko erronkari eutsiz Euskal Eskola Nazionala
egiten.
Estatu
guztiek dute bere eskola sistema.
Euskal Herriak, herri guztiak bezalaxe, hezkuntza zerbitzua
antolatu beharra dauka bere nortasuna bermatzeko. Hitz gutxitan
esanda: gaur egungo euskaldunak egiteko helburua duen eskola
nazionala eta unibertsitatea. Eta hori euskara irakastea baino
zerbait gehiago da.
Estadu
guztiek antolatzen dute hezkuntza sistema norbere herriaren
nortasuna gordetzeko. Estadu frantsesak, frantses nortasuna
bermatzen dela kontrolatzen du eta Estadu espainolak, espainol
nortasuna bermatzen dela kontrolatzen du.
Dena
berdina ez delako guk betiko ikastolari eusten diogu.
Estatu
espainolak erreforma politikoa egin zenean Estatutoaren bidez
eta ondorengo garapenean, beti zaindu izan du estatuko biztanle
guztien espainoltasuna bermatzea.
Autonomia
Estatutoen bitartez zenbait ahalmen ematen joan badira ere Gobernu
espainola eta frantsesa gero eta ausartagoak izaten ari dira
beraien nortasuna bermatzeko mekanismoak eta jarrerak inposatzerakoan.
Eskola
eremuari dagokionez, argi ikusi bagenuen 1993ko Erkidegoko Euskal
Eskola Publikoaren legean, zer esanik ez, PPren eskutik ondoren
etorri diren legeetan eta datozen dekretuetan.
Horregatik,
dena berdina ez delako, 1993an izena eta izana mantenuz Ikasberrikoek
eutsi genion ikastolari, bailaran bakarrik geldituz.
Herri
honetan A,B eta D baino sakonagokoa da kontua: euskaldunak egitea
bermatzen duen eskola behar dugu. Egunkariarekin gertatzen den
bezalaxe. Ez da berdin Euskaldunon egunkaria, eta Estatuko egunkari
bat euskaraz itzulita ateratzea.
Gure
eskola sistema geure historiarekin lotu beharra.
Euskal Herriak ez du osorik hartzen duen Administrazio propiorik.
Historikoki Europan izan genuena, eta indar militarrez kendu
zitzaiguna, ez bakarrik ez dugu errekuperatu, baizik eta horrez
gain, nola izan zen ahaztu eta nahasteko egoeraraino ekarri
gaituzte.
Argi
dago, zerbait nahi izateko lehenengo ezagutu egin behar dela.
Horregatik ezin du inork Pirinioetako herri zahar horren kide
bezala harro sentitu, eta hori aldarrikatzeko jarrera izan,
ez badu ezagutzen, bera, herri horretako kide denik ere.
Zenbaitengan,
gehienez ere iraun duen sentimendu bakarra euskararekikoa izan
da eta horren arabera gabiltza bidea egiten.
Ikastola,
herrigintzan, Euskal Herriaren eskola nazionala egiten: geure
herria erreferentzia izanik, herritarren eskutik, herritarrentzat.
Ikastolen
prozesu historikoari begiratuta argi ikusten da ikastolen etorkizuna
erabat lotuta doala Euskal Herriak nazio bezala bere burujabetasuna
lortzeko daraman prozesuarekin. Eta bide horretan herritarrak
ez gara geldirik egon.
Ikastolen
ibilbide historikoan herritartasuna du ikastolak bere ezaugarri
nagusienetakoa. Beraz, helburua bada euskaldunak egitea, bai
helburu horri, eta baita hori lortzeko martxan ipintzen den
funtzionatzeko moduari dagokion ezaugarria da herritartasuna.
Biak elkar loturik. Hau da, helburu nagusia bermatzen dela kontrolatzeko,
euskal herritarrei eskaintzen zaien zerbitzu publikoa, herritarrek
beraiek zuzenean zaintzen dutena.
Ikasleekiko
jarrera aldaketa, gurasoen papera eta pertsonal konprometitua
: hiru erronka nagusi.
Horrez gain eta horren harira, badira beste zenbait ezaugarri
garrantzitsuak direnak. Bat euskal nortasuna bermatzearena bada,
bestea geure ikasleekiko jarrera da. Hain zuzen ere beraien
etorkizuna burua altxaturik, norbere buruaren jabe izaten ikasten
lagunduko dien jarrera. Beraz menpekotasun jarrerak ez dute
lekurik izan behar gure ikastoletan.
Eginkizun
horretan, bestalde, izugarri garrantzitsua da, proiektu horrekiko
bertako pertsonal guztiaren atxikimendua lortzea.
Eta
hori guztia bermatzeak hezkuntzan suposatzen duen eraldaketa
benetan eman dadin, ezinbestekoa da gurasoek proiektu guzti
hori eskutik eramatea.
Ikastolok,
gurasoek zuzenean erabakitzeko ahalmen hori duten zentru bakarrak
gara. Eta hori izan da, ez bakarrik baina bai nagusiki, historikoki,
ikastolaren mugimendua momentu gordinenetan ere bizirik mantendu
duena.
Euskaldunok,
hezkuntza eremuan egin dugun ekarpen original hau, geuk uste
baino garrantzitsuagoa delakoan gaude. Batez ere munduan zehar
lurralde txikietan hedatzen diren herri zaharrak beraien nortasuna
gordetzeko behar duten antolaketan.
Hori
guztiagatik, oraindik, Euskal Herriak bere Eskola Nazionala
eta Unibertsitatea izateko, ikastolak beharrezkoak dituelako,
eta seme-alabak, euskaldunak izan eta hezkuntza onena jasotzeko
merezi du ikastolaren aukera egiteak.
Gogoeta
hauek egitera bultzatzeko antolatzen dugu ikastolok bigarren
Euskal Eskola Nazionalaren aldeko eguna martxoaren 30ean.
19
martxoa 2003
|
