Kazeta
Kazeta 49 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Editoriala

Aurtengo udazkenak hitzordu berezia ekarriko du gurera. Irailaren 18 eta 19an Euskal Herriko historialarien I. biltzarra izanen dugu Vianan. Estreinako aldiz antolatu da bertako historialari independenteen arteko bilkura, eta bi egunez hainbat gai jorratuko da Nafarroaren Konkista abiapuntu harturik.

kzt49_azala

Aurtengo udazkenak hitzordu berezia ekarriko du gurera. Irailaren 18 eta 19an Euskal Herriko historialarien I. biltzarra izanen dugu Vianan. Estreinako aldiz antolatu da bertako historialari independenteen arteko bilkura, eta bi egunez hainbat gai jorratuko da Nafarroaren Konkista abiapuntu harturik.
Viana toki sinbolikoa da, bai bertan jaio eta bizi izan diren pertsonaiengatik (Navarro Villoslada, Pablo Antoñana, Bianako Printzea, Cesar Borgia...), bai eta alderdi historiko eta kulturalarengatik ere. Aukeratutako tokia, honela, testuinguru esanguratsua da. Gainera, logistika aldetik du arrazoirik pisutsuena, izan ere, bertako elkarte eta erakundeak lanean ari baitira herriko instalazio eta baliabideak biltzar honetan erabili ahal izateko.

Nabarralde da ekimen hau abiarazi duena, baina laguntzaile asko du aurrera egiteko (Kazeta honetan horren berri aurkituko duzu). 2010. honetan eginen dugu I. biltzarra, eta datozen urteetan segida emateko asmoz jaio zen ideia. Erronka handia dugu eskuartean, eta baliabide urriak, baina nonbaitetik hasi beharra genuen bideari ekiten. Erakunde ofizialek beren bidea aski diseinatua dute eta oso baldintza (ekonomiko, sozial, publizitario) onetan ari dira lanean. Guk ordea, askoz ere ahalegin handiagoa dugu aitzinetik lan duin baten berri zabaltzeko eta hura sustatzeko, baina garbi da ez garela besoak uztarturik gelditu, erantzukizun handia dugu datozen hiru urteotan (2012ra begira).

Kazeta honetan aurkituko duzu hizlarien berri, datak eta epeak eta berri oro. Aurten sortutakoak poliki-poliki neurri handiagoa eta sendoagoa hartuko duelakoan gara; laguntzaile eta babesle ugari ditugu bide-lagun, eta batez ere zuek, sustatzaileok, zuei esker dago martxan biltzarra, zuen laguntza isila gabe ezinezkoa litzateke honelako lanari aurre egitea. Orain ikusten da, agian beste inoiz baino argiago, zuen papera; zuen laguntzak lan hauen zabaltzea gauzatzen du.

Joseba Asironen zuzendaritzapean honakoak landuko dira, besteak beste: Frantziar aliantzen soka; 1512ko konkistan zehar izan zen defentsa-sistema; Itun bilakatutako eraso militarra; Noaingo bataila; nafar estatua okupatzera eraman zuten isildutako gertaerak; nafar gortea; nafar estatua espainiar inperioaren markoan edo Nafarroaren konkista espainiar historiografian.

Hitzaldiak eta komunikazioak izanen dira, eta bisita gidatu bat ere bai Vianako historialari ospetsu batekin. Publiko orori zabalik da biltzarra, eta haren amaieran ziurtagiria emanen zaio hitzaldi guztietara joan denari.

Esan bezala, erronka handia. Aldez aurretik, eta gure lagun fidel zaretenoi, izan litezkeen hutsengatik barkamen. Ilusio handiz ekin diogu proiektu berri eta handi honi, eta emaitza positiboa eta ekarpen handiak ekar ditzakeela uste dugu.

 

Editorial

A lo largo de este año Nabarralde está desplegando una actividad extraordinaria. Sin entrar en detalles excesivamente locales, el documental histórico (DVD) "1512. La conquista de Navarra" se ha presentado en más de una treintena de poblaciones y barrios. Este esfuerzo de socialización y divulgación sigue abierto, y animamos a los promotores a que nos llamen para organizar una proyección en su localidad. Ahí estaremos.

Otro evento satisfactorio ha sido la semana de Noain, con un enorme éxito de presencia y eco en los medios de comunicación. La modestia se impone y, aunque nos felicitemos por ese acto bien realizado, hemos de reconocer que hemos contado con muchos apoyos. Debemos agradecer a tantos y tantos que han participado en la organización de la Marcha, en la comida de Salesianos, en los grupos de trabajo... Gracias. Vosotros sois la fuerza de Nabarralde.

Tras la dispersión del verano, el curso se reabre con un proyecto de gran alcance: el Congreso de Historiadores de Navarra. En Viana, los días 18 y 19 de septiembre, los ponentes y participantes profundizarán en los distintos aspectos de la invasión de 1512. Nabarralde organiza, pero la lista de colaboradores y apoyos es larga: Eusko Ikaskuntza, Nafarroa Bizirik, Eusko Kultur, Iturralde, Pacharán La Navarra... La inscripción está abierta. Participa en estas iniciativas.

 

  • Joan F. Mira: Los lugares de la memoria
  • Tasio Agerre*: Udalbiltzaren alde
  • Angel Rekalde: Donostia, capital de la pomposidad
  • Beñi Agirre: Sentsazioak
  • Alots Gezuraga: Declaración Unilateral de Independencia
  • Nabarralde: Elkarrizketa Joseba Asiron
  • Pedro Esarte Muniain: Desde la cultura taurina al chasco final

Nabarralde Kazeta 49 PDF

 

Publicado por Nabarralde-k argitaratua

 
Kazeta berezia PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Esker mila aunitz

img_6547navarra_11

Lerro xume hauen bidez Nabarralde elkarteak bere eskerrik beroenak helarazi nahi dizue aurtengo Noaingo batailaren oroitzapen ekitaldietan lagundu eta parte hartu duzuen guztioi. Noainen nafar erresuma suntsitu ziguten, munduaren aitzinean nafarrak izateko aukera eta eskubidea kendu ziguten, baina, ez zuten lortu gure memoria kolektibo eta historikoa ezabatzea. Horregatik guztiagatik izango dugu beti memorian. Eskerrik asko.

Por medio de estas líneas os queremos agradecer la colaboración y el trabajo dedicado a cuantos habéis tomado parte en los actos de recuerdo de la batalla de Noain. Nos arrebataron el Estado, nos quitaron la posibilidad y el derecho de ser navarros ante el mundo, pero no han conseguido borrar nuestra memoria histórica. A quines nos habéis ayudado a fortalecer este recuerdo, eskerrik asko.

 

 

  • Pedro Esarte: Pregón Noain 2010
  • Usue Sorauren: Por qué recordar Noain
  • Luis Mª Mtz Garate: San Martzialgo gudua
  • Ausa Gazteluko Adierazpena 2010
  • Mikel Sorauren: La incapacidad de comprensión española
  • Txente Rekondo: La vía estatutaria ha muerto en Catalunya
  • Angel Rekalde: La cocina vasca

 

Nabarralde kazeta berezia PDF

 
Kazeta 48 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


¿Por qué recordar Noain?

Kazt48

El 27 de junio se recuerda la batalla de Noain. Entre los dias 21 y 29 un ciclo de conferencias (entre San Sebastián y Pamplona) servirá como ejercicio de reflexión y debate sobre diferentes temas del patrimonio y en concreto sobre la memoria histórica.

La batalla ocurrió en 1521, pocos años después de la invasión de Navarra a manos del Duque de Alba. Ocho mil navarros y gascones se enfrentaron a una tropa de 30.000 castellanos. Fue una matanza, que acabó con la vida de miles de defensores de la independencia de Navarra. Noain fue el hecho de armas más trágico y definitivo de aquella guerra. Y aunque ocurrieron otros episodios memorables (Amaiur, Hondarribia...), tras Noain la guerra estaba sentenciada.

¿Por qué recordamos Noain?

  • Porque en Noain nos desbarataron el reino de Navarra. Y nos privaron de la oportunidad de ser hoy navarros ante el mundo.
  • Porque las sociedades son entidades históricas. Hay procesos que sólo se pueden entender desde el tiempo histórico.
  • Porque Noain es nuestra memoria colectiva, algo que nos define, que nos aúna, que como todo bagaje simbólico crea la sociedad que somos.
  • Porque es de ignorantes y catetos no saber quiénes somos y cómo hemos llegado a serlo.
  • Porque la cohesión social emana de la verdad histórica. Si no conocemos nuestro pasado no podemos ser en el presente más que un grupo de manipulados.
  • Porque éramos navarros y nunca decidimos dejar de serlo. Otros decidieron por nosotros.
  • Porque la desmemoria es injusta. La reivindicación de la historia es una necesidad de justicia. Si no recordamos, ¿quién da voz a los desaparecidos?
  • Porque la historia también es nuestro paisaje, y en él nos reconocemos.
  • Porque la historia también es un recurso: económico, turístico, cultural... ¿Por qué tenemos que renunciar a lo que es nuestro?
  • Porque la historia es información, y la necesitamos.
  • Porque Noain es un lugar de encuentro, y sirve para suscitar ideas y promover nuevos proyectos.
  • En resumen, porque Noain es la historia que nos concierne a los navarros. ¿Por qué se valora la historia de otros, y no la nuestra?

 

http://www.nabarralde.com/noain2010

CLOAKING

 
Kazeta 47 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Memoriaren lekukotza

Memoriaren garrantziaz ardura harturik, aurten, ekainaren 27an, Noaingo batailaren oroitzapena gai honekin gizarteratu nahi izan dugu. Urteroko martxa aurten ezberdin eginen dugu; Getzen hasi eta Iruñean bukatuko da. Ibilbidean zehar makila bat pasako da eskuz esku, lekuko gisa

kazt47

Bide bazterretako hilobi kolektiboak aurkitzen hasi ondoren hasi gara memoria historikoa eta memoria kolektiboa bezalako terminoak berrerabiltzen. Hilobiak hor zeuden, bide bazterretan edota kanposantuetako hormen kanpoaldean, askok bazekiten non ziren eta isilik pasa behar izan dute demokrazia berria laudorioz betetzen zituztenen beldur. Estali nahi zen zerbait zen, baina, gerra hura pasa zuten askoren memorian, sarraskia bizirik zegoen. Batzuek tragedia pertsonalera mugatu nahi izan dute gertatutakoa eta gerra hartan denek berdin sufritu zutela sinestarazi nahi izan digute. Azaleratutako hilobietan hilotzak multzotan agertu izanak eta beti alde bereko soldaduenak izateak gezurtatzen dute uste hori.

Baina memoria historikoa eta kolektiboa ez da 1936ko gerrara eta ondorengo diktadurara mugatzen. Karlomagnoren oste handien aurrean nafar lurraldea defendatu zutenak, Gasteizko setioan akiturik errenditu zirenak, 1512ko konkistan mendekua eta Inkisizioa sufritu zutenak edota 1521ean askatasunaren alde Noaingo zelaietan bizia galdu zutenak ere herri honen memoria historiko eta kolektiboaren parte dira. Gure memoria historikoan daude eta herri honen kohesiorako funtsezkoak direla jakinik oroituko egingo ditugu.

Eta memoriaren garrantziaz ardura harturik, aurten, ekainaren 27an, Noaingo batailaren oroitzapena gai honekin gizarteratu nahi izan dugu. Urteroko martxa aurten ezberdin eginen dugu; Getzen hasi eta Iruñean bukatuko da. Ibilbidean zehar makila bat pasako da eskuz esku, lekuko gisa. Makila eramateko txanda norbanakoek, taldeek, peñek edota udalek erreserba dezakete eta parte-hartzaileek ordainsari sinbolikoa emanen dute antolakuntza gastuak estaltzeko. Guztion laguntzarekin eta makila honekin sinbolizatuta, Noaingo memoria Iruñera eramatea da helburua.

Kazeta honetan aurkituko duzu txanden gaineko berria, baita beste hainbat informazio ere. Bide batez, jakizu zapi berria egin dugula Nafarroako armarriarekin. Zapi gorria. Ibilbidean itxuroso joan gaitezen, ikurrak ezagutarazten hasi behar dugu, gurea zena berriz gurea egin behar dugu poliki-poliki; herriko bestetan, Noaingo batailaren oroitzapenean, San Ferminetan... hamaika une dugu zapi berri hau kalera ateratzeko, banderak ateratzen hasiak garen gisara.

Gure Web gunean ikusiko duzu, dendan, gure gainerako ekoizpen eta argitalpenekin batera. Ez ahaztu aurten indar handiz sartu nahi dugula Iruñean, martxa horrek garrantzia du, ozena izan behar du gure sarrerak (berehala iritsiko den urtemugak merezi baitu) eta hartara, zoaz nabarralde.com/noain2010 helbidera jakinaren gainean izan zaitezen. Animatu zure hurbilekoak aurten gurekin biltzen!

 
Kazeta 46 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Memoria histórica

En Arrasate, la ciudad del hierro y el trabajo, el 750 aniversario de la concesión castellana de la Carta Puebla ha abierto una reflexión colectiva en torno a la pertinencia de celebrar o rechazar esta supuesta fecha fundacional

orhipean

El debate de la memoria histórica está más presente cada día que pasa en nuestra sociedad. No es, como se ha pretendido menospreciar y banalizar, un tema del pasado, que sólo interesa a nostálgicos y aficionados. En cada población y en el conjunto del país surgen expresiones que despiertan pasiones y suscitan controversias, con la perspectiva del patrimonio, la identidad, la construcción de la vida cotidiana o el futuro en libertad a que aspiramos.

En Arrasate, la ciudad del hierro y el trabajo, el 750 aniversario de la concesión castellana de la Carta Puebla ha abierto una reflexión colectiva en torno a la pertinencia de celebrar o rechazar esta supuesta fecha fundacional. Castilla, ya lo sabemos, no inventó nada; la población a la que llamó Mondragón ya estaba de antes, y los verdaderos fundadores eran los naturales vascos. En 1200 Alfonso VIII arrebató por la fuerza estas tierras al reino navarro, y con ello abrió una herida que hoy, 800 años después, aún sigue supurando. No es inteligente ignorar estos datos, y menos disimularlos con mitos de fábula o con lo que en el fondo son discursos nacionalistas hispanos. La construcción de la sociabilidad como ejercicio libre y maduro requiere conciencia crítica y conocimiento.

También Antzuola revisa sus referentes históricos y simbólicos. La presencia de los cañones de Belate en su escudo ha dado ocasión a un debate de fondo, a partir de la petición de Nabarralde de eliminarlos por su condición de burla española, en cuanto signo de división entre poblaciones y territorios, dentro de la misma comunidad vasca.

El recuerdo de Noain, en junio, es otro evento que nos ofrece la oportunidad de ejercitar la memoria histórica. Tenemos, como sabéis, el proyecto de renovar el programa de actos de este año. La marcha que organiza los primeros pasos del día comenzará a primera hora de la mañana, pero en esta ocasión desde Getze, y acabará a mediodía en el centro de la capital, Iruñea. Durante el recorrido una makila, que en lingua navarrorum simboliza la doble figura de "lagun" y "laguntza" (compañero y apoyo), pasará de mano en mano entre los participantes que se acrediten, y que se turnarán para llevarla.

La idea es reunir grupos de simpatizantes (personas, grupos locales, sociedades, empresas que patrocinen, incluso ayuntamientos afines…), dispuestos a financiar ese turno y a llevar la makila durante el trayecto asignado. El conjunto es un ejercicio colectivo; es una manera de involucrarnos y potenciar un proyecto en común, a la vez que un referente que nos sirva de vínculo de unión, de encuentro, de conciencia y de trabajo de futuro. La fecha de Noain es clave. Los defensores del Estado navarro que murieron en aquellas campas nos señalan el camino.

 
Kazeta 45 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Ondarearen jabetza

45

Nafarroako Eliza ofiziala bere izenean jartzen ari da hainbat eta hainbat eraikin (erlijioso eta zibil). Hautsa astintzen ari da, eta gero eta adibide gehiago ezagutzen ari gara jabetza berri horiez. Ondarea gizartearena ala erakundeena da?

Azken bolada honetan oihartzun handia izaten ari dira hainbat eraikin erlijiosoen (eta baita zibilen) gaineko jabetzak. Adibide deigarria izan da Otsagabiako ermita. Norena da Otsagabiako Muskilda ermita? Ermita hau duela mendeak Udalak osatutako patronatu laiko batek gobernatu du. Barne legeen arabera, Muskildako ondarea defendatu eta kontserbatu ditu funtzio nagusiak, eta horretarako Otsagabian inork ez du zalantzan herriak berak izan behar duela jabea. Udalak auzibidea hartuz gero, epaitegira ailegatzen den lehen kasua litzateke Nafarroan.

Mikel Sorauren historialariaren iritziz "patronatu oro entitate autonomoa da eta ez dagokio beste inongo erakunderi; patronatuak, baita elizakoak ere, ondare publiko eta partikularretatik abiatuta eratu dira, alegia, neurri batean amortizatuak gelditzen dira eta ezin dira esleitutako ondareak kendu. Patronatua desagertzekotan, ondare horiek jabeei edo haien ondorengoei bueltatu beharko litzaizkieke."

Herria erabat dantzan jarri du elizak azken adierazpenarekin, eta erregistrotik inskripzioa kentzeko eskatu diote herritarrek.

Uxue dugu bigarren kasua. 2006an, eta Aznarren Gobernuko dekretu batek egindako lege erreforma bat baliatuz, Iruñeko Elizbarrutiak Uxueko eliz-gotorlekua bere izenean jarri zuen jabetza-erregistroan. Eskriturek santutegiari 219.000 euroko balioa eman zioten. Elizak bere izenean jartzeko 30 euroko gastua baino ez zuen izan.

40. hamarkadan hasi ziren Uxueko zaharberritze lanak eta denak altxor publikoaren kontura izan dira. Orain Nafarroako Gobernua, bere zergadun guztion izenean, eraikina finantzatu eta berritzen ari da. Garbi da kasu honetan ere herriak hartu duela bere gain ondare horren gaineko ardura, kostea eta zaintza.

"Uxueko santutegia eta gotorlekua Nafarroako Erregeek sortu, aberastu eta babestu zuten hiribilduko bizilagunen lanaz; Koroari "percha"k ordaindu behar zizkioten azken hauek, eta kleroari hamarrenak eta hasikinak. Hortaz gain, gaztelua zaintzeko lanak eta mantenua egiten behartuak ziren", Mikel Burgi, Uxuezaleak Elkarteko kidea.

Beste behin erakunde ofizialen ondarearen gaineko ardura agerian gelditzen da. Zenbat baloratzen duten, eta ondorioz zer gutxi ordaintzen duten berez eurena ez dena bereganatzeko asmoz. Bidegabekeria hauek guztiak salatzeko Nafarroako Ondarearen defentsarako Plataforma lanean ari da buru-belarri, herriz herri gertatzen direnak aditzera emanez eta gerta litezkeenak saihesteko jendea ernaraziz.
Kontu honen gaineko berri gehiago izan nahi baduzu, hona helbide elektroniko bat: http://www.plataforma-ekimena.org/

 
Kazeta 44 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


En cada población; en cada casa

Es una actividad que, en coordinación con Nabarralde, podemos realizar en cada rincón del país. En Leitza como en Elgeta, en Tudela como en Otsagabia, en Gernika o Agurain como en Maule o Gasteiz. Basta con una sencilla gestión local y ponemos la maquinaria en marcha. Ánimo.

azala44

En este momento la actividad de Nabarralde está muy centrada en la divulgación del documental sobre la conquista de Navarra: “1512. Nafarroaren konkista”. No es casualidad. Por un lado, 2012, la fecha del 500 aniversario, se acerca, y el tema aflora por distintos frentes. Es importante que, ante la previsible campaña de banalización y desfiguración de lo que fue una cruel ocupación, violencia pura y dura, edulcorada como ‘ventajosa incorporación’ a España, un imperio genocida que escribió páginas de sangre en la historia de la Humanidad, la población del país conozca —a efectos de conciencia crítica y cívica— la verdad histórica.

 
Kazeta 43 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Nabarralde kazeta 43

Editorial:

Este nuevo año abre perspectivas prometedoras en la presencia y la labor de divulgación que lleva a cabo Nabarralde. Los datos de este mismo mes de diciembre, que no cierra el año sino que establece un punto y seguido, son un excelente punto de orientación.

Como ejemplo tenemos el homenaje que Nabarralde ha dedicado a Jean Louis Davant, uno de los referentes intelectuales de nuestro país, escritor de pastorales, euskaltzain, historiador, etc. Es importante que sepamos apreciar el capital humano, intelectual, simbólico, cultural, que genera nuestra sociedad, porque da la medida de nuestras posibilidades de ser y de actuar. Personas y trayectorias como las del autor zuberotarra nos elevan, nos hacen comunidad, nos dan entidad, presencia, cuerpo de nación y, en esa medida, nos ofrecen una perspectiva esperanzadora de futuro y de independencia.

Otro dato prometedor lo pone el paso de Nabarralde por la Feria de Durango. Además de estar presentes en uno de los principales nodos de la cultura vasca (“cultura navarrorum”, diríamos en un cierto paralelismo histórico), nos ha permitido ofrecer al público y divulgar el documental histórico sobre la conquista de Navarra.

 
Kazeta 42 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


doku2

Editoriala

Nabarralderen lanak alor asko hartzen ditu, modu asko, jende asko. Lana bera bezain baliotsu da hura gizarteratzea, non eta gizarte nahasi batean, erreferenteak nahiko ahul dauden tokian, kultur baloreak itzaltze bidean diren eszenatokian. Zentzu honetan, hamaika lagunen izerdi eta ahaleginak txalogarriak dira beti, haien bultzada izan ezean, zaila bailitzateke aurrera egitea gure asmo eta helburuekin.

Aurten Nabarralde Saria emanen dugu estreinako aldiz. Jean Louis Davant izanen da Nabarraldek publikoki aitortuko duena, eskerrak eman, zoriondu, omendu. Davant, idazle zuberotarra, hainbat esparrutan lanean aritua azkarki, iparraldean pertsonaia giltza da egungo kultur mugimenduan. Zuberoako euskaltzain oso da 1975etik, askorendako pastoralen idazle gisa ezaguna, beste askorentzat kantore idazlea, antzerkia, poesia... hamaika lan argitaratua da. Agronomiako irakasle izana da 35 urtez Hazparneko Laborantza Ikastetxean.

Beti arduraz bere herriko kultura, hizkuntza, historia eta memoriarekin. Gurean hainbat lan argitaratu dizkiogu, batik bat iparraldeko ikuspegia ulertzen laguntzen baitu argiro. Hiztun bikaina, mezua argi, hitzak aberats eta ikasgaiak oparo berekin. Hitzaldiak eta ikastaroak izan ditugu harekin (ez nahi bezainbeste aldiz) eta ohorea da maisu den jakitun honekin herri honen historian murgiltzea. Harekin ederki ulertzen da zertan den kulturaren hosto bakoitzaren nahitaezkotasuna, zertan den herri honen gaineko errealitateaz ohartzea eta hausnartzea.

Abenduaren 3an, Getarian, ekitaldi xume batekin omenduko dugu Davant, egindako lan handiarengatik merezi baitu aski ongi bat eta hamaika agur. Berri gehiago: www.nabarralde.com -en.
 
Kazeta 41 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


1512ban

Editorial

Dentro de la línea de trabajo de Nabarralde, este número de Kazeta aporta dos novedades de relieve. Por un lado, próximamente saldrá a la luz un DVD dedicado a la conquista de Navarra en 1512, de elaboración propia.

Con el apoyo de algunos ayuntamientos, y bajo la dirección de Rubén Marcilla, Nabarralde sacará al mercado un audiovisual que describe las circunstancias de aquella invasión del Duque de Alba que dio al traste con la independencia, la soberanía, y la propia existencia del Estado de Navarra.

Con un guión elaborado por Floren Aoiz, y la colaboración de los historiadores Pello Esarte y Mikel Sorauren, el DVD describe el contexto histórico de la ocupación, el peso del Estado navarro en la Europa de la época, la agresión militar hispana, los intentos de rebelión y resistencia, los episodios bélicos más conocidos, Noain, Amaiur, Hondarribia, los personajes, incluso una valoración de lo que supuso la conquista para la población y para el futuro de nuestro pueblo. Una obra, en suma, imprescindible para la socialización de nuestra memoria histórica, fácil de ver y comentar.

 
Kazeta 40 PDF fitxategia Print E-posta

Tags: Nabarralde


Editoriala

Ikuspegi kritikoa da planteatzen dena, hausnarketarako aukera, saioa, egiazki gogora ekartzen ari garena mahai gainean jarriz. Jardunaldi interesgarriak burutzen ari gara han eta hemen eta emaitza oso positiboa da.

Gure historiaren joan-etorrian garai garrantzitsua da 1200ekoa. Gaztelak Nafarroa eraso zuen eta bere lurraldearen zati handia kendu zion, mendebaldea. Baskongaden edo egungo EAEren jatorria da.

Garrantzitsua da gure historiaren norabidea markatu zuelako horrek, egun arte lurralde banaketa bat inposatu baitu, banaketa historikoa, esan genezake eskizofrenia, izan ere, ondorengo bilakaerak memoriaren garapen ezberdina ekarri baitu, kontzientzia eta identitatea bide ezberdinetik abiarazi baitira.
Oinarrizko elementua da lurralde antolaketa berria inposatu zela, honela lurralde honetako biztanleak menpeko egoera batera pasa ziren, eta Gaztelaren koroaren barnean hainbat hiribildu sortu ziren. Gaur, gainera, ugari dira data haiek gogora ekartzen ari diren herriak; data haiek porrotaren oroimena dira, eta ez ezer ospatzeko arrazoi. Fundazio berrien azpian, oinarrian, jatorrizko herriak bizi ziren; Tolosa, Segura, Agurain...

Baina bestalde, gero eta tratamendu zorrotzagoa eskatzen ari da ospakizun hauen harira, askok zalantza baitu gerra eta konkista egoera haien esanahiaz. Nabarralde gai honetan ari da. Getaria gaztelar "Carta Puebla" eman zitzaiola 800 urte bete dela ospatzen ari da aurten, eta gure lanak azterketa kritikoa ekarri du herri honetara. Plataforma bat sortu da gaia lantzeko, eta honela herritarrak eztabaidan sartu ahal izan dira. Azterketak elementu esanguratsuetara so egiteko aukera eman du (aztarna arkeologikoak, dokumentu historikoak...), gaztelar bertsio ofiziala ahulduz.

Euskal gizakiaren presentzia duela 4000 urtetik frogatua da aurkitu diren aztarnategietan, eta Getaria izenak berak erromatar zibilizazioaren presentzia industrialera garamatza. Agerikoa da gainera, eta dokumentatua, Getariaren (hiribildu gisa) lotura edo harremana Erdi Aroko nafar sarean.

Eta hargatik, nabarmena da gaztelar foru berria gerraren, inbasioaren, atzerriko inposizioaren emaitza dela. Nola ospatu, bada, honelako urtemuga bat? Getariarekin batera Mutriku ageri zaigu testuinguru berean, antzekoa baitu garai aldetik delako 800. urtemuga. Datorren urterako, Arrasate, Azpeitia eta besteren txanda izanen da, erakunde ofizialetatik, hain justu, "ospatu" nahi izanen baitute data.

Ikuspegi kritikoa da planteatzen dena, hausnarketarako aukera, saioa, egiazki gogora ekartzen ari garena mahai gainean jarriz. Jardunaldi interesgarriak burutzen ari gara han eta hemen eta emaitza oso positiboa da. Ospakizunak aitzakiatzat baliatu behar genituzke euskal gizartea ohartarazteko. Nabarraldek lan honekin segituko du buru-belarri, orain arteko esperientziak bermea eman baitigu lanaren eraginaz.

 
Kazeta 39 PDF fitxategia Print E-posta

Debate en Getze

Alrededor de 140 personas debatimos en grupo sobre el futuro de éste día que organiza Nabarralde. Recibimos 26 hojas con sugerencias y aportaciones, un 35% en euskara y un 65% en castellano.

Durante la jornada de Noain, mientras se celebraba la comida en Salinas de Getze, se propuso el inicio de un debate abierto en torno a los actos que constituyen el programa de este día de recuerdo. En efecto, nos ha llegado a menudo la reflexión de que el formato de organización (inicio en el Palacio de los Reyes, marcha a Noain, homenaje, comida en el frontón...) encorseta, limita, impide el crecimiento de la participación popular en dicho homenaje. Si se tiene que cambiar el formato de dicha jornada, pensamos que debíamos decidirlo entre quienes participamos en los actos.

Aunque las condiciones acústicas del frontón "Mutilendako" no eran las mejores para una tertulia multitudinaria, alrededor de 140 personas debatimos en grupo sobre el futuro de este día que organiza Nabarralde. Recibimos 26 hojas con sugerencias y aportaciones, un 35% en euskara y un 65% en castellano.

 
Kazeta 38 PDF fitxategia Print E-posta

Noain 2009: la memoria de la soberanía

Este año la comida en Salinas de Galar nos ofrece la ocasión de preparar una reflexión colectiva, abierta, entre plato y plato, una tertulia distendida mientras nos sentamos a la mesa, para pensar y comentar estos posibles cambios, para discutir nuevas ideas, para ver nuevas formas de diseñar la fecha de Noain.